zayıflama iğneleri zararları

Zayıflama İğneleri Nedir?

Zayıflama iğneleri, aslında tip 2 diyabet tedavisi için geliştirilmiş, ancak kilo verme etkileri keşfedildikten sonra obezite tedavisinde de kullanılmaya başlanan enjekte edilebilir ilaçlardır. Bu ilaçlar, beynin iştah merkezini etkileyerek açlık hissini baskılar ve mide boşalmasını yavaşlatarak tokluk süresini uzatır .

Mide-Bağırsak Sistemi Üzerindeki Yaygın Yan Etkiler

Araştırmalar, zayıflama iğnelerinin en sık görülen yan etkilerinin sindirim sistemiyle ilgili olduğunu gösteriyor. Kullanıcıların önemli bir kısmında tedavinin başlangıcında mide bulantısı, kusma, ishal, kabızlık ve karın ağrısı görülebilmektedir . Bu belirtiler genellikle geçicidir ve zamanla azalabilir, ancak bazı kişilerde tedaviyi sürdürmeyi zorlaştıracak düzeye ulaşabilir .

Pankreas, Safra Kesesi ve Anestezi Riskleri

Daha ciddi ancak nadir görülen yan etkiler de bulunmaktadır. JAMA'da yayınlanan güncel bir analize göre, GLP-1 reseptör agonistleri eski bir kilo kaybı ilacına kıyasla pankreatit (pankreas iltihabı) riskinde artış ile ilişkilendirilmiştir . Aynı analizde, bu ilaçları kullananlarda bağırsak tıkanıklığı ve safra kesesi hastalıkları riskinin daha yüksek olabileceği belirtilmektedir . Yıllık kullanım başına mutlak riskler %1'in altında olsa da, bu risklerin farkında olmak önemlidir .

2023 yılında dikkat çeken bir başka konu ise anestezi komplikasyonlarıdır. GLP-1 agonistlerinin mide boşalmasını yavaşlatması nedeniyle, ameliyat öncesi açlık talimatlarına uyan hastalarda dahi anestezi sırasında kusma ve akciğere kaçış (aspirasyon) vakaları rapor edilmiştir. Bu nedenle Amerikan Anesteziyologlar Derneği, haftalık doz alanların ilacı ameliyattan 7 gün önce bırakmasını önermektedir .

Ruh Sağlığı Üzerindeki Olası Etkiler

Avrupa İlaç Ajansı (EMA), liraglutid veya semaglutid kullanan hastalarda depresyon ve intihar düşüncesi vakalarını incelemeye almıştır . Bu vakaların ilaçlarla doğrudan ilişkili olup olmadığı henüz netlik kazanmamış olsa da, intihar geçmişi olan bireylerin bu ilaçları dikkatle kullanması ve yakından izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır . Ayrıca hızlı kilo kaybına bağlı olarak bazı kişilerde anksiyete veya vücut algısında bozulma gibi psikolojik durumlar ortaya çıkabilir .

Uzun Vadeli Belirsizlik ve "Yo-Yo" Etkisi

Zayıflama iğneleri nispeten yeni ilaçlar olduğu için, uzun vadeli etkileri henüz tam olarak bilinmemektedir . Araştırmalar, tedavinin genellikle en az 6-12 ay sürmesi gerektiğini ve ilaç kesildikten sonra yaşam tarzı değişikliği yapılmazsa, 12 ay içinde verilen kilonun %60-70'inin geri alınabileceğini gösteriyor .

Bilinçsiz Kullanım ve Sahte Ürün Tehlikesi

Dünyada zayıflama iğnelerinin kullanımı son beş yılda 6 kat artmıştır . Bu popülerlik, beraberinde ciddi riskler getirmektedir. Avrupa İlaç Ajansı, sosyal medyadan temin edilen ürünlerin önemli bir kısmının sahte olabileceği konusunda uyarmaktadır . Hekim kontrolü olmadan, arkadaş tavsiyesiyle veya sosyal medya yönlendirmesiyle kullanım; yanlış doz, sahte ürün kaynaklı zehirlenmeler ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir .

Bu ilaçların, uluslararası kılavuzlara göre vücut kitle indeksi 30'un üzerinde olanlar veya 27'nin üzerinde olup ek hastalıkları bulunanlar için önerildiği unutulmamalıdır . Daha önce pankreas iltihabı geçirenler, ailesinde tiroid kanseri öyküsü olanlar, hamileler ve emzirenler riskli grupta kabul edilmektedir .

Uyarı: Bu makale, güncel bilimsel araştırmalar ve resmi kurum raporları taranarak derlenmiştir. Yazar doktor değildir, mutlaka bir doktora danışınız.

Kaynaklar:Medipol Sağlık Grubu, Dr. Ozan Özoğlu, BBC Türkçe