@admin1 • 21.05.2026 23:21 • 61 görüntülenme
mutlak butlan nedir
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin ağır bir geçersizlik sebebiyle baştan itibaren hukuken geçerli sonuç doğurmaması anlamına gelir. Türk hukukunda bu kavram özellikle sözleşmelerde “kesin hükümsüzlük”, evlilik hukukunda ise “mutlak butlan” başlığıyla karşımıza çıkar.
Kısa cevapla: Kanuna, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olan veya konusu imkânsız bulunan bir sözleşme kesin hükümsüz sayılır. Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesi bu halleri açıkça düzenler.
Mutlak Butlan Hangi Durumlarda Ortaya Çıkar?
Sözleşmeler açısından mutlak butlan, işlemin temel geçerlilik şartlarında ağır bir sorun olması halinde gündeme gelir. TBK’ya göre emredici hükümlere, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı sözleşmeler ile konusu imkânsız sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. Ayrıca sözleşmenin yalnızca bir kısmı hükümsüzse, kural olarak diğer hükümler geçerliliğini korur; ancak o hükümler olmadan sözleşmenin yapılmayacağı anlaşılıyorsa tamamı hükümsüz olur.
Evlilikte Mutlak Butlan Ne Demektir?
Türk Medeni Kanunu’na göre bazı evlilikler mutlak butlanla batıl sayılır. Bunlar; eşlerden birinin evlenme sırasında zaten evli olması, sürekli ayırt etme gücünden yoksun bulunması, evlenmeye engel derecede akıl hastalığının bulunması veya eşler arasında evlenmeye engel hısımlık olmasıdır.
Bu noktada önemli bir ayrım vardır: Batıl evlilik, kendiliğinden fiilen yok olmuş sayılmaz. TMK’ya göre batıl bir evlilik ancak hâkim kararıyla sona erer ve mutlak butlan halinde bile karar verilene kadar geçerli evliliğin sonuçlarını doğurur.
Mutlak Butlan Davasını Kim Açabilir?
Evlilikte mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır. Ayrıca ilgisi olan herkes de bu davayı açabilir. Bu düzenleme, mutlak butlanın yalnızca tarafları değil, kamu düzenini de ilgilendiren bir geçersizlik türü olduğunu gösterir.
Mutlak Butlan ile Nisbi Butlan Arasındaki Fark
Mutlak butlanda geçersizlik daha ağırdır ve kamu düzeniyle bağlantılıdır. Nisbi butlanda ise işlem genellikle belirli kişilerin dava açmasıyla iptal edilebilir hale gelir. Örneğin evlilikte yanılma, aldatma veya korkutma gibi durumlar nisbi butlan kapsamında değerlendirilebilir ve belirli süreler içinde dava açılması gerekir. TMK’da bu süre bazı hallerde altı ay ve her halde beş yıl olarak düzenlenmiştir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mutlak butlan kavramı her olayda aynı sonuçları doğurmayabilir. Sözleşmelerde kesin hükümsüzlük baştan itibaren sonuç doğurmama anlamına gelirken, evlilikte hâkim kararı verilene kadar özel sonuçlar korunabilir. Bu nedenle somut bir uyuşmazlık varsa yalnızca genel bilgiyle hareket edilmemeli, bir hukuk uzmanından destek alınmalıdır.
Sonuç
Mutlak butlan, hukuki işlemin ağır bir geçersizlik sebebi taşımasıdır. Sözleşmelerde kanuna, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırılık bu sonucu doğurabilir. Evlilikte ise TMK’nın saydığı özel sebepler varsa mutlak butlan gündeme gelir; ancak evlilik hâkim kararıyla sona erer.
Kısa cevapla: Kanuna, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olan veya konusu imkânsız bulunan bir sözleşme kesin hükümsüz sayılır. Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesi bu halleri açıkça düzenler.
Mutlak Butlan Hangi Durumlarda Ortaya Çıkar?
Sözleşmeler açısından mutlak butlan, işlemin temel geçerlilik şartlarında ağır bir sorun olması halinde gündeme gelir. TBK’ya göre emredici hükümlere, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı sözleşmeler ile konusu imkânsız sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. Ayrıca sözleşmenin yalnızca bir kısmı hükümsüzse, kural olarak diğer hükümler geçerliliğini korur; ancak o hükümler olmadan sözleşmenin yapılmayacağı anlaşılıyorsa tamamı hükümsüz olur.
Evlilikte Mutlak Butlan Ne Demektir?
Türk Medeni Kanunu’na göre bazı evlilikler mutlak butlanla batıl sayılır. Bunlar; eşlerden birinin evlenme sırasında zaten evli olması, sürekli ayırt etme gücünden yoksun bulunması, evlenmeye engel derecede akıl hastalığının bulunması veya eşler arasında evlenmeye engel hısımlık olmasıdır.
Bu noktada önemli bir ayrım vardır: Batıl evlilik, kendiliğinden fiilen yok olmuş sayılmaz. TMK’ya göre batıl bir evlilik ancak hâkim kararıyla sona erer ve mutlak butlan halinde bile karar verilene kadar geçerli evliliğin sonuçlarını doğurur.
Mutlak Butlan Davasını Kim Açabilir?
Evlilikte mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır. Ayrıca ilgisi olan herkes de bu davayı açabilir. Bu düzenleme, mutlak butlanın yalnızca tarafları değil, kamu düzenini de ilgilendiren bir geçersizlik türü olduğunu gösterir.
Mutlak Butlan ile Nisbi Butlan Arasındaki Fark
Mutlak butlanda geçersizlik daha ağırdır ve kamu düzeniyle bağlantılıdır. Nisbi butlanda ise işlem genellikle belirli kişilerin dava açmasıyla iptal edilebilir hale gelir. Örneğin evlilikte yanılma, aldatma veya korkutma gibi durumlar nisbi butlan kapsamında değerlendirilebilir ve belirli süreler içinde dava açılması gerekir. TMK’da bu süre bazı hallerde altı ay ve her halde beş yıl olarak düzenlenmiştir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mutlak butlan kavramı her olayda aynı sonuçları doğurmayabilir. Sözleşmelerde kesin hükümsüzlük baştan itibaren sonuç doğurmama anlamına gelirken, evlilikte hâkim kararı verilene kadar özel sonuçlar korunabilir. Bu nedenle somut bir uyuşmazlık varsa yalnızca genel bilgiyle hareket edilmemeli, bir hukuk uzmanından destek alınmalıdır.
Sonuç
Mutlak butlan, hukuki işlemin ağır bir geçersizlik sebebi taşımasıdır. Sözleşmelerde kanuna, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırılık bu sonucu doğurabilir. Evlilikte ise TMK’nın saydığı özel sebepler varsa mutlak butlan gündeme gelir; ancak evlilik hâkim kararıyla sona erer.
Henüz yorum yok.