iklim kanunu nedir

İklim kanunu, bir ülkenin iklim değişikliğiyle mücadele politikalarını yasal zemine oturtan, sera gazı emisyonlarını azaltmak ve iklim değişikliğine uyum sağlamak için bağlayıcı hedefler ve araçlar belirleyen bir düzenlemeler bütünüdür. Türkiye'nin ilk İklim Kanunu, Temmuz 2025'te yürürlüğe girerek 2053 net sıfır emisyon hedefi yolunda önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir .

1. İklim Kanunu Nedir ve Hangi Amaçları Taşır?
İklim kanunları, ülkelerin Paris Anlaşması gibi uluslararası taahhütlerini yerine getirmek için oluşturduğu yol haritalarıdır . Türkiye'nin 2025'te kabul edilen 7552 sayılı İklim Kanunu'nun temel amacı, "yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadele etmek" olarak tanımlanmıştır . Kanun, sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, bu süreçlerin planlanması, finansmanı, izni ve denetimine dair usul ve esasları kapsamaktadır . Başka bir deyişle, ekonominin iklim bazlı olumsuz sonuçlara karşı daha dirençli hale getirilmesi hedeflenmektedir .

2. Kanunun Getirdiği Yenilikler ve Kurumsal Yapılar Nelerdir?
Yeni kanunla birlikte Türk mevzuatına birçok yeni kavram girmiştir. Bunlar arasında "emisyon ticaret sistemi (ETS)", "karbon piyasası", "adil geçiş", "iklim adaleti" ve "yeşil taksonomi" gibi terimler bulunmaktadır . Kanunun uygulanmasından sorumlu ana kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı'dır. Başkanlık, ETS'yi kurmak, izinleri vermek ve piyasaları düzenlemekle yetkilendirilmiştir . Ayrıca her ilde, vali başkanlığında "İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları" oluşturulacak ve bu kurullar, 2027 sonuna kadar "Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları"nı hazırlayacaktır .

3. Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve Ekonomik Etkileri
Kanunun en somut ekonomik aracı, "üst sınır ve ticaret" prensibine dayanan ulusal Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) kurulmasıdır . Bu sistemle belirli sektörlerdeki işletmelere sera gazı emisyon izni alma zorunluluğu getirilmektedir . Amaç, karbon emisyonlarını fiyatlandırarak şirketleri daha temiz üretime teşvik etmektir. Bu düzenleme, özellikle Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum sağlamak ve ihracatın rekabet gücünü korumak açısından kritik bir adım olarak görülmektedir .

4. Kanuna Yönelik Eleştiriler ve Eksiklikler Nelerdir?
Her ne kadar tarihi bir adım olsa da, kanun bazı çevrelerce eleştirilmektedir. Greenpeace Türkiye gibi sivil toplum kuruluşları, kanunun hazırlanma sürecinin yeterince katılımcı ve şeffaf olmadığını belirtmektedir . Eleştirilerin odak noktasında, kanunda 2053 net sıfır hedefine ulaşmak için ara dönem hedeflerinin ve kömür başta olmak üzere fosil yakıtlardan çıkış için net bir takvimin bulunmaması yer almaktadır. Ayrıca, adil geçiş mekanizmasının yeterince tanımlanmadığı ve bağımsız bir bilimsel danışma kurulu oluşturulmadığı ifade edilmektedir . Kanunun temelde bir "Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu" niteliği taşıdığı ve iklim kriziyle mücadele için daha kapsamlı hedeflere ihtiyaç olduğu yorumları yapılmaktadır .

Kaynaklar:

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı - Türkiye'nin İlk İklim Kanunu TBMM'de Kabul Edildi, 2025

Pilc Hukuk - Türkiye İklim Kanunu Yürürlüğe Girdi 2026

Greenpeace Türkiye - 10 Soruda Dünyada ve Türkiye'de İklim Kanunu, 2025

Yeşil Büyüme - Türkiye'nin İlk İklim Kanunu: Yeşil Dönüşümde Yeni Bir Çağ, 2025

Ecolithic - İklim Kanunu Nedir, Ne Getirir; Bereket mi Felaket mi?

Çamlıca Çevre - İklim Kanunu Nedir? Maddeleri Nelerdir?

Uyarı: Bu makaledeki bilgiler, güncel kamu kurumu açıklamaları ve haber kaynakları taranarak hazırlanmıştır ve hukuki veya yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Kanunun uygulanmasına yönelik detaylar zamanla netleşecektir. Bu konuda detaylı bilgi almak için bir hukuk müşavirine veya konunun uzmanına danışınız.